بهنام دانلود

جایگاه HTML در طراحی

در طراحی
و پیاده سازی صفحات وب و application های تحت وب، تکنولوژی های متعددی
مورد استفاده قرار می گیرند که هر کدام کاربرد خاص خودشون رو دارند. در
این بین کاربردها و اهداف اصلی استفاده از HTML رو میشه در دو مورد زیر
خلاصه کرد:

1. توصیف ساختار معنایی اطلاعات
2. تولید رابط کاربری و فرم های ورود اطلاعات

البته از
HTML میشه برای توصیف ساختار ظاهری اطلاعات هم استفاده کرد که امروزه این
کار تقریبا منسوخ شده و این وظیفه به CSS محول شده. به عبارت دیگه CSS
برای جدا کردن ساختار ظاهری از ساختار معنایی ابداع شد. و بنابراین امروزه
استفاده از تگهایی نظیر font و center و همچنین استفاده ازattribute هایی
نظیر bgcolor و width داخل HTML تقریبا منسوخ شده. در راستای جدا کردن
ساختار ظاهری از HTML حتی استفاده از table برای طراحی layout هم به نوعی
قبیح دانسته شده و به جای آن از طراحی های مبتنی بر div و CSS استفاده
میشه.

فرایند تکامل HTML5

HTML 4 در سال ۱۹۹۷ منتشر شد. با گذشت زمان نیاز به ایجاد تغییرات برای برآوردن نیازهای جدید شدیدا احساس میشد.

روند کند
توسعه استانداردهای وب که تحت نظارت w3c انجام میشد باعث شد تا گروه
whatwg متشکل از علاقمندان و نمایندگانی از شرکت های فعال در این عرصه
نظیر موزیلا ، اپرا و اپل در سال ۲۰۰۴ تشکیل شود.

حاصل کار چند ساله این گروه در اواسط سال ۲۰۰۷ برای تدوین استاندارد HTML5 مورد قبول W3C واقع شد.

HTML5
نسخه شماره ۵ زبان اصلی World Wide Web یعنی HTML است. این نسخه در تاریخ
۲۲ ژانویه ۲۰۰۸ بوسیله کنسرسیوم وب جهانی (w3c) منتشر شد.

ایده ابتدایی این نسخه از HTML در سال ۲۰۰۴ در Web Hypertext Application
Technology Working Group یا همان WHATWG کلید خورد. این گروه کاری شامل
شرکت های بزرگی مانند AOL، Apple، Google، IBM، Microsoft، Mozilla،
Nokia، Opera و … می باشد.

نشانه های جدید

HTML 5 عناصر و ویژگی های جدیدی به تگ ها (tag) ها اضافه کرده است. از
لحاظ تکنیکی بعضی از این تگ ها به div و span شبیه هستند. به عنوان مثال
تگ جدید nav و تگ جدید footer از این دسته هستند.

بعضی دیگر از تگ های جدید مخصوص موتور های جستجو (برای ایندکس کردن
اطلاعات) ، دستگاه های دارای صفحه کوچک (مانند موبایل) و یا خواننده های
صوتی می باشند مانند تگ های جدید audio و video.

همچنین بعضی از عناصر حذف شده اند. مانند تگ center.

تفاوت ها با HTML 4

لیست تعدادی از تفاوت های HTML 5 با HTML 4 به طور خلاصه (تعداد کمی از نمونه ها نمایش داده شده است) عبارتند از:

• عناصر جدید – section, video, progress, nav, meter, time, aside, canvas

• عناصر صفحه – header, section, footer, figure

• ویژگی های جدید برای تگ Input – date/time, email, url

• ویژگی های جدید – ping, charset, async

• ویژگی های عمومی (به تمامی عناصر قابل اعمال هستند) – id, tabindex,repeat

• عناصر حذف شده – center, font, strike

برای مشاهده تمامی تفاوت های HTML 5 با ۴ کافیست به صفحه HTML 5 Reference مراجعه کنید.

تغییرات HTML5

تغییرات HTML5 بیشتردر رابطه با هر چه بهتر برآوردن دو هدفی است که پیشتر گفته شد.

تگ های جدیدی که برای توصیف بهتر ساختار معنایی اطلاعات افزوده شده عبارتند از:

section , article , aside, header , footer , nav , dialog , figure

تغییرات جدید برای طراحی بهتر فرم های ورود اطلاعات :

افزوده شدن انواع جدیدی از input نظیر : datetime, datetime-local, date, month, week, time, number, range, email, url

تگ های جدید output و datalist

برخی از تگ های جدید برای پویا تر شدن محتوا و رابط کاربری:

audio, video, canvas, meter, progress, event-source, …

برای مشاهده لیست کل تغییرات به اینجا مراجعه کنید.

سازگاری مرورگرها با HTML5

اکثر مرورگر ها به غیر از IE همگام با استاندارد ها پیش میروند و کم و بیش از استاندارد های جدید پشتیبانی میکنند.

هم اکنون
نسخه های بتای firefox3 و opera9.5 تا حدودی از HTML5 پشتیبانی میکنند.
قطعا زمانیکه HTML5 از پیش نویس خارج شده و recommendation شود این مرورگر
ها هم از نسخه بتا خارج شوند، میتوان انتظار داشت تا از HTML5 و CSS3
پشتیبانی قابل قبولی داشته باشند. و با توجه به این که اکثر کاربران این
مرورگرها از نسخه های آپدیت استفاده میکنند در آینده نزدیک مشکل خاصی با
این مرورگرها وجود نخواهد داشت.

و اما IE
که متاسفانه حدود ۷۵ درصد از کاربران وب از آن استفاده میکنند. بعید به
نظر میرسد که در آینده نزدیک (و یا حتی دور) پشتیبانی قابل قبولی از HTML5
و CSS3 داشته باشد.

IE6 در
سال ۲۰۰۱ منتشر شد و در سال ۲۰۰۵ نسخه ی ۷ این مرورگر در حالی منتشر شد که
پیشرفت چشمگیری نسبت به نسخه قبل نداشت و حتی هنوز از CSS2 هم پشتیبانی
خوبی نداشت. و اگر مایکروسافت این روند را در پیش بگیرد نمیتوان به IE8
امیدوار بود.

البته
خبرها حاکی از آن است که پس از طرح شکایتی از طرف opera بر علیه
مایکروسافت بالاخره مایکروسافت تصمیم به تولید IE8 مطابق با استاندارد های
وب گرفته است.

با این
وجود باز هم نمیتوان به IE8 امیدوار بود چون اولا هنوز نسخه بتای این
مرورگر هم وارد بازار نشده ثانیا تجربه نشون داده که بعد از گذشت ۳ سال از
انتشار IE7 هنوز نیمی از کاربران IE از نسخه ۶ استفاده می کنند.

سازگاری طراحان وب با مرورگرها

از
اونجایی که سازگاری یکسان همه مرورگرها با استاندارد های وب رؤیایی بیش
نیست. لذا طراحان وب چاره ای ندارند جز اینکه خودشان(طرح ها یشان) را با
مرورگر ها سازگار کنند. اینجاست که باید به روش های سرخ پوستی(هک) متوسل
شد.

برای مثال برای پشتیبانی از canvas در IE میتوان از explorercanvas استفاده کرد که در واقع canvas شبیه سازی شده با استفاده از جاوااسکریپت و vml است.

نمونه ی دیگری از استفاده از روش های سرخ پوستی را میتوانید در اینجا ببینید.

اینجا یک
سئوال فلسفی پیش میاد و اون اینکه HTML5 و CSS3 برای راحت تر و بهتر شدن
طراحی بوجود آمده اند ولی با توصیفاتی که ذکرش رفت، طراحی با تکنولوژی های
جدید و در عین حال سازگار بودن با تمام مرورگرها کار را دشوار تر میکند.
اما چاره ای نیست چون گذر از این مراحل برای پیشرفت لازم است حتی اگر
دشوار باشد و حتی اگر موانعی نظیر IE بر سر راه باشد.

نکته:
XHTML5 در واقع همون HTML5 با رعایت قوانین XML هست. ولی در مورد XHTML2.0
بر خلاف XHTML1 که بر اساس HTML4 توسعه یافته، XHTML 2.0 کاملا مستقل از
HTML5 هست و حتی با XHTML 1.1 هم سازگاری نداره