بهنام دانلود

مقدمه :
انسان و بسياري از موجودات به شيوه هاي مختلف زباله توليد مي کنند که توليد زباله بطور چشمگيري رو به افزايش است اين افزايش و توليد موجب بحرانهايي در زمينه محيط زيست گرديده است که حيات موجودات کره زمين را بامشکلات جدي روبرو ساخته است . براساس مطالعه WHO عدم توجه به جمع آوري ودفع مواد زائد ميتواند 32 مشکل زيست محيطي بوجود آورد . افراد جامعه بايد بدين باور برسند که علاوه بر رعايت موازين بهداشت فردي ملزم به حفظ بهداشت محيط پيرامون خود نيز هستند زيرا درصورت عدم رعايت اين موضوع سلامت آنها و سلامت ساير افراد جامعه در مخاطره خواهدافتاد يکي از موارد مهم در زمينه حفظ و ارتقاي سلامت افراد و جامعه دفع زباله ومواد زايد صحيح است که متأسفانه درخيلي از مناطق شهري و روستايي بدليل روشهاي نامطلوب جمع آوري زباله، محيط زندگي وسلامت افراد در معرض آلودگي وخطر قرار دارد.

تعريف زباله : بطور معمول به کليه مواد زايد جامد (فسادپذير و فسادناپذير) گفته ميشود که درمنازل ، مراکز تهيه وتوزيع وفروش مواد غذايي ، مؤسسات صنعتي وتجاري وکشاورزي و بيمارستانها ومراکز درماني توليد ميشود.

خطرات بهداشتي زباله :
عدم کنترل زباله هاي شهري وروستايي بعلت مواد آلوده کننده وفساد پذير و نيز رطوبت وحرارت مناسب پناهگاهي مناسب براي انواع حشرات و جوندگان موذي ميباشد. همواره توده هاي زباله از عوامل اصلي ومولد بسياري از بيماريهاي مشترک بين انسان و حيوانات و ساير بيماريهاي واگير دار وغيرواگيردار بوده است ..

ترکيبات زباله :
از لحاظ ترکيبات فيزيکي زباله ، زباله تشکيل شده از 1- پس مانده مواد غذايي 2- کاغذ و مقوا 3- پلاستيک و لاستيک 4- پارچه 5- چرم 6- مواد زايد باغ 7- چوب 8- شيشه 9- قوطي هاي فلزي 10- اشياي بي ارزش ساختماني ( آجر وسنگ و گچ و... ) 11- خاک و خاشاک 12- استخوان
ترکيبات شيميايي زباله: ترکيبات فرمولي موادتشکيل دهنده زباله رابرسي ميکند همانندميزان کربن – هيدروژن – اکسيژن-ازت-سولفور-PH ورطوبت

اصول جمع آوري وحمل زباله :
تقريبا 80 درصد از هزينه هاي مربوط به زباله ها هزينه جمع آوري زباله ميباشد از اين لحاظ هزينه هاي سنگيني بر شهرداريها وسازمانها ي وابسته به جمع آوري و دفع زباله ها ميگردد.                                       (1)
ميزان سرانه زباله درمناطق شهري ايران 658 گرم در روز و درمناطق روستايي بين 220 تا 340 گرم در روز براي هر نفر ميباشد و بطور متوسط 240 کيلوگرم درسال براي هرنفر درنظر گرفته ميشود.
بهترين روش جمع آوري زباله ها بطور روزانه است که در کنترل وجلوگيري از رشد و پرورش مگس مؤثر ميباشد و بهترين زمان جمع آوري درساعاتي از شبانه روز که شهر خلوت بوده و ترافيکي وجود ندارد صورت گيرد .


انواع روشهاي دفع زباله :
1- دفن بهداشتي زباله ها
2- سوزاندن زباله ها
3- کمپوست کردن ( تهيه کود از زباله )
4- تلنبار کردن
5- دفع در رودخانه ، دريا
6- غيره

دفن بهداشتي زباله ها :
روش خاصي است که براساس آن زباله ها را طوري در درون خاک مدفون ميکنند که لايه بندي و پوشش دادن به آنها هيچ زياني به محيط زيست ، موجودات ديگر و انسان نرساند. در روشهاي دفن بهداشتي مشکلات زيست محيطي از قبيل بو ، دود و آلودگي خاک و آبهاي سطحي وزير زميني وجود ندارد
مزاياي روش دفن بهداشتي :
1- اقتصادي ترين روش ميباشد البته درصورتي که زمين به مقدار کافي ومناسب باشد.
2- سرمايه گذاري اوليه آن درمقايسه باساير مواد دفع بهداشتي زباله کمتر است .
3- براي دفع نهايي زباله نياز به مراحل ومکمل بعدي ندارد .
4- نياز به جداسازي مواد ندارد .
5- از زمين دفن براي ايجاد فضاي سبز ، پارک ، ... پس از انجام تخليه و پرشدن ظرفيت محل ميتوان استفاده کرد.

معايب روش دفن بهداشتي :
1- براي جوامع پرتراکم زمين مورد نظر درفاصله مناسب در دسترس نيست .
2- گاهي اوقات در اثر بي توجهي مسئولين مربوطه زباله ها بصورت تلنبار تبديل ميشود.
3- بدليل ايجاد نشت از محل دفن ساختمان سازي مقدورنميباشد ( به صرفه نيست                            (2)
4- دراثر توليد گاز متان ونشت شيرابه وتوليد گاز Co2 ايجاد خطر انفجار و بالارفتن سختي آبهاي زير زميني وآلوده شدن آنها ميگردد.

سوزاندن زباله :
سوزاندن وتبديل مواد زايد جامد ( زباله ) به خاکستر و گاز باعث کاهش حجم زياد زباله گرديده بطوري که اگر بصورت اساسي و با زباله سوزهاي مدرن کار سوزاندن زباله صورت گيرد ميتواند 80 تا90 درصد از حجم زباله را کاهش دهد.
اين روش يک روش اساسي دردفع زباله هاي بيمارستاني وبرخي مواد زايد خطرناک مطرح ميباشد.



محاسن :
1- محو سريع زباله دراماکن توليد آن
2- نياز به زمين کمتري در ارتباط با روش دفن بهداشتي دارد.
3- مواد خاکستر بجا مانده از نظر بيولوژيکي مخاطره انگيز نبوده و قابل دفن هستند .
4- وضعيت آب و هوا و تغييرات جوي اثر مهمي در فرآيند ندارد .

معايب :
1- سرمايه گذاري اوليه بالا
2- موضوع آلودگي هوا درصورت رعايت نکردن اصول زباله سوزي
3- از خود خاکستر ومواد پس مانده بجاي ميگذارد که نياز به دفن دارد.
4- احتياج به پرسنل کارآزموده و مجرب دارد .
5- هزينه نگهداري وتعميرات دستگاهها بالاست
6- براي دفع نهايي مواد زايد خطرناک ازجمله مواد راديواکتيو ومواد قابل انفجار روش مناسبي نيست .