زیست_علت سرگيجه شما چيست ؟
ماري چهل و پنج ساله با پزشک تماس گرفت. او به سختي قادر به صحبت بود: اگر چشمانم را نبندم و دراز نکشم، سرم گيج مي رود و حالت تهوع شديد مي گيرم. من چه مشکلي دارم؟
جودي ، سي ساله که به ظاهر سلامت به نظر مي رسيد، به پزشک مراجعه کرد و گفت: بيشتر اوقات احساس گيجي و منگي مي کنم. اصلاً حال خودم را نمي فهمم.
زن کهنسالي به دکترش مي گفت خيلي سخت مي تواند راه برود و نگران غش کردن است. زن جوان ديگري به نام لورا مدعي بود پس از ورزش و فعاليت بدني شديد، احساس ضعف و منگي مي کند.
اگرچه همهِ اين خانم ها از سرگيجه رنج مي برند، اما در واقع سرگيجهِ هر يک از آنها علت خاصي دارد. بيشتر اوقات سرگيجه مسئله ساز و مهم نيست، اما در مواردي مي تواند بسيار مهم و جدي باشد. چنانچه عامل يا عوامل سرگيجهِ خود را بشناسيد، به کمک پزشک معالج خود مي توانيد آن را برطرف کنيد.
سرگيجه
سرگيجه در ميان مردم بسيار شايع است. در اين حالت شما احساس مي کنيد اگر چشمان خود را نبنديد و آرام دراز نکشيد، دنياي اطراف به دور سرتان مي چرخد. حتي ممکن است احساس کنيد در هوا هستيد و حرکت مي کنيد. هر دو حالت مي تواند ناخوشايند و ترسناک باشد.
سرگيجه زماني بروز مي کند که موازنه و تعادل بدن مختل شود. مرکز توازن و حفظ آن در مغز و گوش داخلي است. در واقع ماري زماني به سرگيجه مبتلا شد که سرماخوردگي به گوش هايش سرايت کرد. پزشک براي درمان سرگيجهِ او نسخه اي تجويز کرد و پس از چند روز وي بهبود يافت. (البته علائم سرگيجه هميشه به اين سادگي نيستند و به سرعت برطرف نمي شوند.)
برخي از افراد از التهاب مزمن گوش داخلي رنج مي برند. برخي هم با بروز مشکلات يا حتي وزش ِ باد به سرشان دچار چنين حالتي مي شوند. اگر اين حالت تداوم يابد، مي تواند حالتي حاد و وخيم به خود بگيرد.
در موارد نادر، سرگيجه مي تواند نشانهِ مشکل خاصي در مغز- مثل تومور يا ضربهِ مغزي خفيف- باشد. بنابراين هر زمان که به سرگيجه مبتلا شـُديد، به پزشک خود اطلاع دهيد.
فشار و فعاليتشديد
به هنگام تعرق شديد، آب و نمک زيادي از بدن دفع مي شود و فشارخون به طرز خطرناکي پايين مي آيد. اگر در حال فعاليت بدني يا ورزش، احساس گيجي کرديد، بلافاصله فعاليت خود را قطع کنيد. سپس بنشينيد و سر خود را ميان زانوها قرار دهيد. بهترين راه جلوگيري از بروز اين مشکل، رساندن آب کافي به بدن بخصوص قبل و بعد از فعاليت بدني شديد است. اگر در هواي گرم يا در سالن هاي ورزشي گرم ورزش مي کنيد، خيلي مراقب باشيد. براي حفظ نمک بدن خود از غذاهاي نمکدار (مثل چوب شور، بيسکويت شور و...) استفاده کنيد، مگر اين که پزشک استفادهِ نمک را براي شما محدود کرده باشد.
احساس سرگيجه و منگي منتهي به ضعف و بيحالي مي تواند به خاطر تپش قلب پايين يا بالا باشد. در برخي از افراد، فعاليت هاي عادي نظير سرفه ، ادرار و بلع آهستهِ غذا، مي تواند به کاهش ضربان قلب منجر شود. نتيجهِ کاهش ضربان قلب، سرگيجه است! از آنجا که برخي عوامل ضعف و بيحالي خطرناک است هر حالتي را به پزشک گزارش دهيد.
اضطراب و دلهره
جودي تنها زماني احساس گيجي مي کرد که از خانهِ خود دور بود. ضربان قلب او بالا مي رفت و نفس نفس مي زد. بيشتر اين علائم هنگام حضور در جمع يا تشويش شديد خود را آشکار مي کرد. دکتر با دقت او را معاينه کرد و متوجه شد بيماري خاصي ندارد. دکتر در نهايت به اين نتيجه رسيد که او به شدت نگران است؛ همسرش سرطان خون داشت و در مقابل درمان واکنش خوبي نشان نمي داد. با استفاده از روان درماني و داروهاي ضدافسردگي ، علائم ناراحتي او به تدريج برطرف شد.
حرکات نادرست و اشتباه
آيا زماني که سريع از جاي خود بلند مي شويد، سرگيجه مي گيريد؟ شما مي توانيد از بروز چنين مشکلي جلوگيري کنيد. علت اين امر کاهش موقتي فشارخون است و مسئله ساز نيست. بهتر است پيش از برخاستن، پاهاي خود را تکان دهيد و آنها را به سمت جلو و عقب خم کنيد تا از بروز اين مشکل جلوگيري نماييد. اگر صبح ها بلافاصله پس از بيدار شدن از خواب، از جاي خود برخيزيد، با اُفت شديد فشارخون رو به رو مي شويد و همين امر باعث سرگيجهِ شما مي شود. براي پرهيز از اين حالت، در حدود سي ثانيه بنشينيد، سپس از جاي خود بلند شويد. برخي از افراد در اثر سفر به سرگيجه مبتلا مي شوند. بنابراين اگر هنگام مسافرت با اين مشکل برخورد مي کنيد، يک ساعت قبل از حرکت از قرص هاي مخصوص استفاده نماييد.
افزايش سن
ضعف بينايي، فرسودگي مفاصل، اعصاب و ماهيچهها و ضعف ناشي از عدم فعاليت و تحرک معمولاً در سنين بالا خود را به خوبي نشان مي دهد. اين عوامل در موازنهِ بدن ايجاد اختلال مي کند و شخص دچار سرگيجه مي شود. براي درمان آن مي توان از حرکات نرمشي خفيف و منظم استفاده کرد. اگر سرگيجهِ شما مداوم يا شديد است، بلافاصله به پزشک مراجعه کنيد. براي پزشک خود حالات و علائم ناراحتي خود را به طور دقيق شرح دهيد. آيا سرتان مي چرخد؟ آيا احساس غش و ضعف داريد؟ در اين حالت پزشک براي شما آزمايش هايي انجام مي دهد و در نهايت شما را به نزد متخصص مي فرستد.